Wat de gemeente in 2027 van plan is
Op 9 oktober presenteerde het college van Oss de programmabegroting 2027-2030. Het is de eerste begroting van de nieuwe coalitie, en ze geeft de ambities weer uit het coalitieakkoord ‘Met elkaar, aan de slag’. Het laatste woord is aan de gemeenteraad, die de komende weken over de begroting beslist.
Sluitend, maar met een kanttekening
Het college presenteert een sluitende begroting. Voor 2027 is er bovendien ruimte voor nieuwe plannen, vooral dankzij een eenmalige meevaller: uit de reserve voor de opvang van vluchtelingen valt 12 miljoen euro vrij. Met dat geld komt er in 2027 bijna 15 miljoen euro aan nieuwe plannen bij. Het grootste deel gaat naar de stad. Woonwijken in ontwikkeling, zoals Amsteleind en Euterpepark, krijgen 5 miljoen euro, en de Schadewijk krijgt ruim 4 miljoen. Veilig Thuis krijgt extra geld, omdat de wachtlijsten daar te lang zijn. Verder trekt de gemeente geld uit voor een toekomstbestendige landbouw, voor de restauratie van de Luciakerk in Ravenstein en voor een nieuwe recreatieve entree van Hoessenbosch.
Na 2027 wordt het krapper. Het college schrijft zelf: “Structureel is er nagenoeg geen ruimte”. Vanaf 2028, het zogenoemde ravijnjaar, krijgt Oss ongeveer 8 miljoen euro minder van het Rijk. De tekorten in 2028 en 2029 vult de gemeente aan uit de algemene reserve, waarna de vrije ruimte in die spaarpot op is.
Ook de jeugdhulp blijft een zorg. De gemeente rekent vanaf 2027 met 1,3 miljoen euro per jaar aan hogere kosten, en noemt de bezuinigingen op de jeugdhulp het meest risicovolle onderdeel van haar bezuinigingen.
Zwembad en theater gaan door
De ambitie van de gemeente is om twee grote bouwprojecten van de gemeente door te laten gaan: het nieuwe zwembad aan de Osseweg in Berghem en de vernieuwbouw van theater De Lievekamp. Samen gaat het om ruim 130 miljoen euro. Aan de Lievekamp moet de verbouwing in het eerste kwartaal van 2027 beginnen. Het college noemt de exploitatie van beide gebouwen wel een risico dat kritisch wordt gevolgd.
Wat het u kost
De OZB gaat (volgens de plannen) in 2027 met 3,2 procent omhoog, gelijk aan de verwachte inflatie. De afvalstoffenheffing voor een meerpersoonshuishouden stijgt van 385 naar 403,20 euro, en de rioolheffing blijft gelijk. Volgens de gemeente betaalt een gemiddeld huishouden in 2027 zo’n 33 euro meer, in totaal ongeveer 1.060 euro per jaar. Oss blijft daarmee onder het landelijk gemiddelde. De tarieven worden in december definitief vastgesteld.
Oud papier
Een deel van de stijging van de afvalstoffenheffing komt door het oud papier. Vanaf januari 2026 haalt de gemeente dat zelf op, met eigen personeel en materieel. Dat kost elk huishouden 1,60 euro per jaar. Verenigingen die met het ophalen van oud papier hun clubkas spekten, verliezen daarmee een inkomstenbron. Zij krijgen in 2027 nog een tegemoetkoming, de helft van wat ze dit jaar ontvingen. Er komt een overgangsregeling, waarin de gemeente samen met verenigingen een plan van aanpak met maatwerk maakt.
Ook verenigingen en stichtingen met een subsidie gaan iets merken. De gemeente herijkt het subsidiebeleid en voert daarbij een bezuiniging van 1 procent door.
Ook voor carnavalsverenigingen staat er iets in de begroting. Er is een tekort aan bouwloodsen om wagens te bouwen, en de gemeente wil samen met de verenigingen in 2027 een plan van aanpak maken.
Vol stroomnet remt de bouw
De hoogste prioriteit van het college ligt bij het stroomnet. Dat zit vol, en volgens de begroting zijn er nauwelijks nog nieuwe aansluitingen beschikbaar, groot of klein. Dat heeft directe gevolgen voor de woningbouw en voor bedrijven die op een aansluiting wachten. Projecten kunnen vertraging oplopen of duurder worden.
In het eerste kwartaal van 2027 wil de gemeente een actieplan Netcongestie vaststellen. Onderdeel daarvan is meewerken aan een nieuwe elektriciteitsverbinding vanuit Wijchen naar Oss en aan de uitbreiding van het elektriciteitsstation in Oss. Daarvoor komt een projectteam dat zich onder meer bezighoudt met de tracéstudies en de participatie rond het tracé. In de tussentijd zoekt de gemeente naar oplossingen zoals energyhubs en opslag. Bij het Rijk, de provincie en de netbeheerders Enexis en TenneT dringt Oss aan op voorrang voor de uitbreiding van het net.
Oijen en de kleine kernen
Oss wil de komende jaren veel nieuwe woningen bouwen, vooral in de stad. Toch komt Oijen ook in de plannen voor. De gemeente schrijft dat ze haar ambtelijke capaciteit voor woningbouw ook inzet op nieuwe ontwikkelingen in Oijen, naast Megen, Haren, Lith en het gebied Demen-Dieden-Deursen-Dennenburg. Om welke projecten het gaat en hoeveel woningen het zou betreffen, staat niet in de begroting.
De gemeente schrijft verder dat ze in de dorpen collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) omarmt, waarbij inwoners samen hun eigen woningen ontwikkelen. Concrete plannen noemt de begroting daarbij niet.
Verder onderzoekt de gemeente of kleinschalige horeca in andere voorzieningen mag in kernen zonder reguliere horeca. Daarover wil ze in het tweede kwartaal van 2027 duidelijkheid hebben. Ook werkt de gemeente met de besturen van dorps- en wijkhuizen aan het toekomstbestendig houden van die gebouwen.
Daarnaast wil de gemeente de fietsverbindingen met de kernen verbeteren, met aandacht voor goede verlichting. Ook onderzoekt ze hoe de bibliotheek dichter bij de kernen kan komen. In het buitengebied blijven toezichthouders actief tegen ondermijning, als onderdeel van de Aanpak Veilig Buitengebied.
Dorpsraden en weerbaarheid
De gemeente wil inwoners beter voorbereiden op het uitvallen van voorzieningen, zoals stroom. Daarvoor ondersteunt ze vanaf 2027 wijk- en dorpsraden bij het agenderen van dit onderwerp. Er komen bijeenkomsten in de wijken, zoals ‘72 uur zonder stroom’, en de gemeente ontwikkelt noodsteunpunten. Ook wil ze lokale initiatieven als burenhulp stimuleren.
